Displaying: 1-20 of 129 documents

0.242 sec

1. Philosophical Inquiry: Volume > 40 > Issue: 3/4
Raphael Demos Αί Θεμελιώδεις Ἔννοιαι τῆς Μεταφυσικῆς τοῦ Πλάτωνος
2. Philotheos: Volume > 11
Porfirije Perić Ἡ ἀγάπη ὡς σύνδεσμος γινώσκοντος καὶ γινωσκομένου
3. Philotheos: Volume > 11
Βασίλειος Ἀθ. Τσίγκος Οἱ φανερώσεις τοῦ Θεοῦ στήν κτίση καί τήν ἱστορία: πηγή θεογνωσίας κατά τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ
4. Philotheos: Volume > 13
Katelis Viglas Τα Σημειωματάρια του Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Από το Νεοπλατωνισμό στη Φυσιοκρατία
abstract | view |  rights & permissions
Leonardo Da Vinci’s Notebooks. From Neo-Platonism to Physicalism. The epistemological thinking of Leonardo Da Vinci does not continue the tradition of Neo-Platonic thought, but surpasses it in order to abandon it. Generally, it comes to a rupture with the authorities of Antiquity and the Middle Ages. But, on close reading of the Notebooks of Da Vinci, some structural and morphological parallels with the Neo-Platonic principles and ideas become apparent, which the Renaissance man converted to laws of nature. The presence of these correspondences indicates the existence of a transition phase, when the new way of thinking progressively replaces the previous one. The physicalistic view of reality is gaining ground as the metaphysics was replaced by the study of the sensible world as an autonomous reality.Ο επιστημονικός τρόπος σκέψης του Λεονάρντο Ντα Βίντσι δεν συνεχίζει τη Νεοπλατωνική παράδοση σκέψης αλλά την υπερβαίνει για να την εγκαταλείψει. Γενικά, έρχεται σε ρήξη προς τις αυθεντίες της Αρχαιότητας και του Μεσαίωνα. Ωστόσο, κατά την ανάγνωση των Σημειωματάριων του είναι εμφανείς δομικές και μορφολογικές αντιστοιχίες με ορισμένες Νεοπλατωνικές αρχές και ιδέες, οι οποίες έχουν πλέον μεταμορφωθεί σε φυσικούς νόμους. Η παρουσία αυτών των αντιστοιχιών υποδηλώνει την ύπαρξη ενός σταδίου μετάβασης, όταν ο νέος τρόπος σκέψης υποκαθιστά ολοένα και περισσότερο τον προηγούμενο. Η φυσιοκρατική αντίληψη για την πραγματικότητα κερδίζει έδαφος, καθώς η μεταφυσική υποκαθίσταται από την αντιμετώπιση του αισθητού κόσμου ως αυτόνομη πραγματικότητα.
5. Philotheos: Volume > 15
Jelena Femić Kasapis Ὁ ὅρος μύστης στὴν προχριστιανική του χρήση
abstract | view |  rights & permissions
Εἰς τὴν παρούσαν ἐργασίαν ἐκτίθενται ἐνδεικτικὰ χωρία τοῦ ὅρου μύστης, ἔτσι ὅπως εἶχε διαμορφωθεῖ ἡ χρήση του καὶ oἱ σημασιολογικὲς ἀποχρώσεις ποὺ λαμβάνει σὲ χωρία ἀρχαίων συγγραφέων. Παρουσιάζονται ἕξι χωρία, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν ὅτι ὁ μύστης ἦταν μέτοχος καὶ πλῆρες μέλος τῶν μυστηριακῶν λατρειῶν, ὄχι μόνο τῶν Μυστηρίων, ἀλλὰ καὶ τῶν ὀργίων. Κάθε χωρίο ἀκολουθείται ἀπὸ μετάφραση σὲ μία ἀπὸ τὶς σύγχρονες γλῶσσες. Ἀπὸ τὸ χωρίο τοῦ Ἀριστοφάνη προκύπτει ὅτι ὁ ὅρος ἀρχικὰ εἶχε διατυπωθεῖ ὡς ἐπίθετο καὶ ὄχι ὡς οὐσιαστικό. Ὡς τέτοιο μέρος τοῦ λόγου, λειτουργεῖ καὶ ὡς προσωνυμία (ἐπωνυμία) τῶν ἀρχαίων θεοτήτων. Παρ΄ὅλο ποὺ ἡ σημασιολογία του δείχνει νοηματικὴ διαφάνεια, ἡ ἐτυμολογία τοῦ ὅρου παραμένει ἀνεπαρκῶς προσδιορισμένη. Στὰ ἐτυμολογικὰ λεξικὰ δὲν ἀποτελεῖ ξεχωριστὸ λῆμμα, ἀλλὰ συγκαταλέγεται στὰ ὀνοματικὰ παράγωγα τοῦ ῥήματος μύω.This paper presents indicative quotations of the term mystes. They are taken from the texts of ancient writers, focusing on the way its use and its semasiological aspects were formed. Six excerpts are selected to assess the fact that mystes was an active participant and a full member of the ancient Mystery cults, not only of the Mysteries, but of the Orgies, too. Most quotations are followed by their interpretation in English or French. Aristophanes’ fragment leads to conclusion that initially the term was introduced and formulated rather as an adjective, than as a noun. As such, it serves as a name, title, or cognomen, referring to ancient deities. Although its semasiology indicates rather intelligible transparency, its etymology remains insufficiently determined. In etymological dictionaries it is not presented as a separate lemma, but is assumed to be a noun derivative of a verb, thus presented s.v. μύω [mýō].
6. Philotheos: Volume > 15
Dragan Radić Ἡ ἑρμηνευτική μέθοδος τοῦ Θεοδωρήτου Κύρου: Μία προσπάθεια πρός ἐπίτευξη τῆς ἰσορροπίας μεταξύ ἱστορισμοῦ καί ἀλληγορίας, μεταξύ γράμματος καί πνεύματος
abstract | view |  rights & permissions
The aim of this paper is to demonstrate the hermeneutical method of Theodoret of Cyrus, who was one of the most important Biblical commentators and an influential theologian of the School of Antioch. This paper attempts to point out the fact that in the person of the Blessed Theodoret we find the first attempt of synthesis between the Antioch and Alexandria hermeneutical schools. In his hermeneutical work Theodoret attempted to overcome the contradictions existing up to that point and to follow a middle way, without discarding neither the literal nor the spiritual-allegorical interpretation. It could be argued that Theodoret rejected the extreme hermeneutical trends of both the Alexandrian and Antioch inspirations; he developed his unique methods and tactics, which were rooted in the previous patristic tradition of the Church Fathers.
7. Philotheos: Volume > 15
Aleksandar Stojanović Οἱ Σιναΐτες Πατέρες καί ἡ εὐαγριανή διδασκαλία
abstract | view |  rights & permissions
This article deals with the relationship of the Sinaitic Fathers and Evagrius of Pont. On the one hand, their main representative St. John Climacus strongly criticized some Evagrius’ fallacies, while on the other hand used thе good side of his ascetic teachings. Furthermore, the specificity of location of the Sinai Monastery resulted that God seeing, contemplation and theology exercised through the Sinaitic Fathers became ideals of the ascetical spirituality. All these ideals originate in ascetical teaching of Evagrius whose correct teachings and soul-benefit readings, at first, were acknowledged by the Fathers of Gaza. Later it was passed onto the Fathers from Sinai and ultimately unto the all ascetical tradition primarily unto the Neptic tradition.
8. Philotheos: Volume > 16
Bogoljub Šijaković Τα media και οι διανοούμενοι στην εποχή της παγκοσμιοποίησης
abstract | view |  rights & permissions
“The media and intellectuals in the era of globalization” represents a speech at the conference “Globalization and the Media” held in Corfu on 24 January 2004 regarding the establishment of a network of journalists of the Western Balkans.
9. Philotheos: Volume > 17
Bogoljub Šijaković Κριτική του βαλκανιστικού λόγου: Συμβολή στη φαινομε-νολογία της «ετερότητος» της Βαλκανικής
10. Philotheos: Volume > 2
Κωνστάντινος Νικολακόπουλος Βυξαντινή μουσική
11. Philotheos: Volume > 5
Maksim Vasiljević Θεὸς ὑπερβατικός – Θεὸς τῆς κοινωνίας. Μιὰ συμβολὴ Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου καὶ Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητὴ στὴν ἔννοια τῆς κοινωνίας .
12. Philotheos: Volume > 5
Dražen N. Perić Ὁ «ἄνθρωπος κατ’ εἰκόνα Θεοῦ» καί ἡ γνώση τοῦ Θεοῦ στόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο
abstract | view |  rights & permissions
Saint Gregory understood the mind of man as the most essentially human element of the human composit. It is that spiritual, intelligible element of human nature which is brought into being in the image of God. The image of God in man refers to human nature, but the image of God in whom man is created refers to the Person of the divine Logos. The mind is way in that expresses freedom of human nature. Free will of man or freedom (as possession of self) belongs to human nature, to man’s character as a being created in the image of God. In last analysis the mind according to Saint Gregory constitutes way of manifestation human freedom. The mind as image of God in man has not worth its self. The most important role of mind is knowledge of God. Man is made to exist from the very beginning as a creature in the image of God, so that the fundamental principle of his being is completed only in communion with God. For Gregory this in turn revels man’s nature and destiny to be in loving communion with the Holy Trinity through the ecstatic, transcending movement of the self into the personal, divine life of God. It is the knowledge of God in loving communion with him, God becoming man without ceasing to be God, so that man can become God without ceasing to be man. It is very significant that according to Saint Gregory the Theologian knowledge of God and communion or participation in God are bound together. More than that, knowledge of God and communion with God are explicitly considered as identical.
13. Philotheos: Volume > 6
Boris B. Brajović Ο Διάδοχος Φωτικής και η θεωρία περί της αρετής
abstract | view |  rights & permissions
In the virtue ethics of Diadochus Photice, the notion of self-rule (αὐτεξούσιον) is of paramount importance for the creative progress in one’s moral perfection. With the proper use of self-rule man can escape sin and turn himself to love. In addition, Diadochus also uses the notion of apatheia (ἀπάθεια) to indicate the way for a successful cleansing (κάθαρσις) of the soul, so that with this cleansing man can grasp the logoi (λόγοι) of beings. According to Diadochus Photice, virtue ethics must not be conceived in an anthropocentric way, but in a theocentric one, and so virtue does not depend only on the ethical achievements of man, but on divine grace and on the personal relation of man to God.
14. Philotheos: Volume > 7
Βασίλειος Ἀθ. Τσίγκος Ἡ θέση τοῦ πατριάρχου Ἱεροσολύμων καί τοῦ “πατριάρχου τῆς Δύσεως” στήν Καθολική Ἐκκλησία καί ἡ ἐκκλησιολογία τῆς “κοινωνίας”στήν ἐπιστολογραφία τοῦ ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου
abstract | view |  rights & permissions
In the first part of this study we deal with the relation of Saint Τheodore the Studite to the cities of Thessaloniki and Jerusalem. Having as our main source his massive epistolography, we discuss his views on the place of the patriarch of Jerusalem Thomas and the pope of Rome in the Church. Thomas is the “first” (primus) within the “pentarchy” of the patriarchs, in the so called “five-headed body of the Church” (πεντακόρυφον ἐκκλησιαστικόν σῶμα), where the pope belongs as well. According to Theodore all the patriarchs are “equal”, in the “pentarchy”, the ecclesiological form of the Church’s life of the first millenium. Among them the pope is the first in “order and honour” for being the leader of the “Romaic Church”, “the patriarch of the West”. This title is the traditional one among others, which the pope uses ever since. However, its recent omission from the last edition (2006) of the “Annuario Pontificio”, puts more obstacles to the constant efforts for mutual understanding and sincere and fruitful theological dialogue between the Orthodox and the Roman-Catholic Church. The second part of the study is related to the ecclesiology of “communion” and we make some comments on this central principle of theology. The concept of “communion” should apply to all the ecclesial institutions and it could greatly contribute, in a very positive and constructive way, to the discussions of the problem about the office of “primus” and the way of exercising it in the Catholic Church, with specific reference to the “primacy” of bishop of Rome, in terms of the ecumenical movement and the ecclesial rapprochement. The concept of “communion” may even place the stumbling block of the ecclesial unity, i.e. the “office” of the pope, in the traditional framework, which is the paradigm of the “pentarchy of the patriarchs”. In other words, the way of Church’s life during the first ten centuries. In the last section we briefly discuss the rebeginning of the second phase of the Official Theological Dialogue between the Roman-Catholic and the Orthodox Church (Belgrade 18-25 September 2006), the official visit of pope Benedict 16th to Constantinople (30 November 2006) and the official visit of archbishop of Athens and all Greece Christodoulos to Rome (14 December 2006). These very important events it is hoped that will push forward the essential progress of this dialogue, which some time in the future may lead the two Churches to the full “communion” of faith and sacramental life.
15. Philotheos: Volume > 8
Βασίλειος Ἀθ. Τσίγκος Οἱ θεολογικές προϋποθέσεις τῆς περί Θεοῦ διδασκαλίας τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ
16. Philotheos: Volume > 8
Σπυριδούλα Αθανασοπούλου-Κυπρίου Η μελέτη των πατερικών πηγών ως ευκαιρία προσέγγισης ανατολής και δύσης: η περίπτωση της τριαδολογίας
17. Proceedings of the XXIII World Congress of Philosophy: Volume > 10
Δημήτριος Πασσάς Το κίνημα της αντιψυχιατρικής
abstract | view |  rights & permissions
Το κίνημα της αντιψυχιατρικής αναφέρεται σε μια ομάδα δια-νοουμένων, οι οποίοι μέσα από το έργο τους αμφισβήτησαν την αυθεντία της ψυχιατρικής επιστήμης, έθεσαν τα ερωτήματα που αφορούσαν την εγκυρότη-τα της διάγνωσης και των κριτηρίων της, το βιολογικό υπόστρωμα μιας ψυ-χικής νόσου, το κατά πόσον μια θεραπεία αποβαίνει προς όφελος του ασθενή και εζήτησαν την αποασυλοποίηση όσων βρίσκονταν έγκλειστοι στα ψυχια-τρικά νοσοκομεία. Το κίνημα έγινε ευρύτερα γνωστό στον κόσμο κατά την δεκαετία του 1970 κατά την οποία απέκτησε αρκετούς υποστηρικτές. Ο όρος «αντιψυχιατρική» εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο βιβλίο του D. Cooper (Psychiatry and antipsychiatry, 1967). Κυριότεροι εκπρόσωποι του αντιψυχι-ατρικού κινήματος θεωρούνται ο Michel Foucault, o R. D. Laing, o D. Cooper και o Thomas Szasz. Μέσα από τα έργα τους προσπάθησαν να κλονίσουν την πεποίθηση που καλλιεργείται από την ψυχιατρική, η οποία υποστηρίζει ότι πίσω από κάθε ψυχικό νόσημα κρύβεται κάποια γενετική ανωμαλία και μάλιστα έφθασαν στο σημείο να αρνηθούν τον όρο «ψυχική ασθένεια», ως μια αφηρημένη θεωρητική κατασκευή, που σκοπό της είχε την ετικετοποίη-ση (labeling) και την εξάλειψη μιας σειράς διαφορετικών και αποκλινουσών συμπεριφορών, χωρίς την συναίνεση των ασθενών (υποκειμένων). Με άλλα λόγια κατήγγειλαν την ψυχιατρική ως μια ψευδοεπιστήμη, η οποία με την «αγαστή» συνέργεια του κράτους λειτουργούσε σαν ένας καταπιεστικός μη-χανισμός, ο οποίος είχε σκοπό να ενισχύσει συγκεκριμένες νόρμες και στερε-ότυπα σχετικά με το τί είναι φυσιολογικό και τί δεν είναι, τα οποία με τη σειρά τους λειτουργούν ως αναχώματα ή ως στηρίγματα του καπιταλιστικού συστή-ματος. Στόχος της εργασίας είναι να παρουσιαστούν οι θέσεις των κυριότερων εκπροσώπων του κινήματος, να εκτιμηθεί ο ρόλος και η σημασία αυτών των θέσεων, καθώς και να αποτιμηθεί η επιρροή που άσκησε το εν λόγω κίνημα στον τομέα της ψυχικής υγείας μέχρι σήμερα.
18. Proceedings of the XXIII World Congress of Philosophy: Volume > 10
Γιούλη Ι. Παπαϊωάννου Δεοντοκρατία ή συνεπειοκρατία: Μια διαχρονική διαμάχη υπό το φως της σύγχρονης επιστήμης
abstract | view |  rights & permissions
Μία από τις μεγαλύτερες έριδες στην ιστορία της φιλοσοφίας είναι η διαμάχη μεταξύ οπαδών της δεοντοκρατίας –της θεωρίας σύμφωνα με την οποία η ηθική αξιολόγηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς πρέπει να γίνεται με κριτήριο την πρόθεση– και οπαδών του ωφελιμισμού –της θεωρίας σύμφωνα με την οποία κριτήριο της ηθικής αξιολόγησης πρέπει να είναι οι συνέπειες των πράξεών μας. Το πρόβλημα γίνεται περισσότερο επίκαιρο λόγω των σύγχρονων επιστημονικών εξελίξεων καθόσον φαίνεται να δικαιώνουν μάλλον τους οπαδούς του ωφελιμισμού παρά τους υποστη-ρικτές της δεοντοκρατίας. Ειδικότερα, πορίσματα σύγχρονων επιστημονικών ερευνών1 δείχνουν ότι η ηθική αξιολόγηση βάσει αποτελεσμάτων συνιστά ορ-θότερο τρόπο ηθικής προσέγγισης καθόσον, όταν σκεφτόμαστε ωφελιμιστι-κά, φαίνεται ότι δραστηριοποιούνται οι περισσότερο «έλλογες» περιοχές του εγκεφάλου μας. Αντιθέτως, όταν λαμβάνουμε αποφάσεις και διαμορφώνουμε τη συμπεριφορά μας βάσει άλλων κριτηρίων, όπως η πρόθεση ή το καθήκον, δραστηριοποιούνται οι περισσότερο «άλογες» περιοχές του εγκεφάλου μας. Εάν λοιπόν η ηθική και η ηθικότητα συνδέονται και πρέπει να συνδέονται με τη λογικότητα και εφόσον προκύπτει –όπως αποφαίνονται ορισμένοι επιστή-μονες– ότι από τη φύση μας λειτουργούμε ορθότερα και λογικότερα, όταν συμπεριφερόμαστε αναλογιζόμενοι τα αποτελέσματα ή τις συνέπειες των πράξεων μας, τότε η επιστήμη φαίνεται να αναγνωρίζει ένα πλεονέκτημα στον ωφελιμισμό ή τη συνεπειοκρατία2 έναντι της δεοντοκρατίας. Εντούτοις μια προσεκτικότερη μελέτη των φιλοσοφικών εννοιών της πρόθεσης και του αποτελέσματος, του καθήκοντος και των συνεπειών, καταδεικνύει ότι ο από-λυτος διαχωρισμός τους, όχι μόνο δεν συνιστά την ορθότερη και λογικότερη προσέγγιση της ηθικότητας, αλλά δεν προσιδιάζει ούτε καν σε αυτό που θεω­ρείται «έλλογη φύση».
19. Proceedings of the XXIII World Congress of Philosophy: Volume > 10
Ελένη Σοφατζή Ο υπαρξισμός του Ζαν Πωλ Σαρτρ στην ταινία του Φρανσουά Τρυφώ Fahrenheit 451
abstract | view |  rights & permissions
Σε αυτή την ανακοίνωση θα παρουσιαστούν τα βασικότερα σημεία της υπαρξιστικής θεωρίας του γάλλου φιλοσόφου και στοχαστή Ζαν Πωλ Σάρτρ, όπως αυτά αποτυπώνονται στην ταινία του Φρανσουά Τρυφώ Fahrenheit 451 (1966). Πιο συγκεκριμένα μέσα από την ιστορία του Μοντάγκ, ενός πυροσβέστη, και της Κλαρίς, μιας δασκάλας, οι οποίοι ζουν σε ένα απολυταρχικό καθεστώς, θα αναλυθούν ζητήματα όπως αυτό της «σκευοκρατίας», της εγκατάλειψης του ανθρώπου από το Θεό, της ελευθερίας του ανθρώπου, καθώς και της προσωπικής και συλλογικής του ευθύνης.
20. Proceedings of the XXIII World Congress of Philosophy: Volume > 11
Περσεφόνη Κ. Γεωργίου Tα δικαιώματα των ζώων και ο Τοm Regan
abstract | view |  rights & permissions
Η περιβαλλοντική ηθική μελετά την ηθική σχέση των κοινωνικών ομάδων σε σχέση με το περιβάλλον στο οποίο διαβιούν. Μελετά δηλαδή την ηθική θέση των ανθρώπων, προς το περιβάλλον και προς όλα τα όντα και τα στοιχεία τα οποία το αποτελούν. Μέσα στο πλαίσιο αυτό γίνεται ιδιαίτερη συζήτηση για το παλαιό φιλοσοφικό πρόβλημα, ποια είναι η σχέση ανθρώπων και ζώων και αν είναι σωστό να αποδίδουμε στα τελευταία δικαιώματα. Ο Tom Regan, υπέρμαχος των δικαιωμάτων των ζώων, θεωρεί πως η εφαρμογή των ηθικών δικαιωμάτων δεν περιορίζεται μόνο στα έλλογα όντα, αφού ο άνθρωπος θεωρεί φορείς δικαιωμάτων τα βρέφη ή τους νοητικά ανάπηρους. Το κοινό γνώρισμα όλων των όντων που έχουν δικαιώματα, συνεπώς και των ζώων, αποτελεί το γεγονός πως είναι φορείς ζωής που έχει αξία για το κάθε όν και ως υποκείμενα ζωής φέρουν το κεφαλαιώδες δικαίωμα να μην αντιμετωπίζονται ποτέ από τους άλλους μόνο ως μέσον για την επίτευξη οποιωνδήποτε στόχων.